Classificaties uitgelegd
Kijkwijzer waarschuwt ouders en opvoeders tot welke leeftijd een televisieprogramma of film schadelijk kan zijn voor kinderen.
Kijkwijzer doet dat ten eerste met het geven van een leeftijdsaanduiding en daarnaast zijn er de pictogrammen die de reden van het advies aanduiden. Maar waarom is er gekozen voor de classificaties AL, 6, 9, 12 en 16 jaar? Welke schadelijke gevolgen kunnen geweld, angst, seks, discriminatie, drugs- en/of alcoholmisbruik en grof taalgebruik hebben op kinderen? Deze vragen zullen we hier beantwoorden.

Klik op hieronder op leeftijden of inhouden voor achtergrond informatie, voorbeelden en uitleg.



Mogelijk schadelijk voor kinderen onder de 16 jaar.
 
Binnen de leeftijdscategorie 16 kunnen onder andere voorkomen: indringende, harde of meedogenloze geweldsacties of seksueel geweld, hevige angstaanjagende beelden of griezeleffecten. Verder valt in deze leeftijdscategorie: vele nadrukkelijke seksuele handelingen, tijdens de handelingen (details van) genitaliën en overmatig gebruik van alcohol/softdrugs of harddrugsgebruik dat in een gunstig daglicht wordt geplaatst.
 
Voorbeelden van films in deze categorie zijn: Django Unchained en Paranormal Activity
 
Vanaf een jaar of 12 gebruiken kinderen films en televisieprogramma’s steeds vaker om sociale lessen te leren en om te zien hoe acteurs dagelijkse problemen, waar zij zelf ook mee worstelen, oplossen (Valkenburg, 2008). Met name jonge adolescenten kunnen zich sterk identificeren met realistische acteurs. De late kindertijd en adolescentie zijn perioden waarin kinderen en jongeren een voorbeeld kunnen nemen aan bepaalde psychologische en sociale kenmerken van mediafiguren, helden en idolen. Pas vanaf een jaar of twaalf kunnen kinderen empathie voor anderen goed onderscheiden van eigen gevoelens en kunnen zij die gevoelens in een kader van moreel besef plaatsen. Oudere kinderen zijn dan ook beter in staat dan kinderen onder de twaalf om volwassen normen over goed en kwaad te betrekken bij het zien van allerlei media-inhouden. Toch betekent dit niet dat jongeren alle beelden probleemloos kunnen volgen. De media tonen jongeren legio voorbeelden voor crimineel gedrag en het is bekend dat jongeren, vooral jongens, zich sterk kunnen identificeren met criminele mediahelden (Nikken, 2007). Onderzoek wijst uit dat crimineel gedrag onder jongeren een piek vertoont gedurende de adolescentieperiode en daarna weer afneemt. De grootste groep van jeugdige delinquenten houdt zich bezig met opportunistisch delinquent gedrag: vandalisme, winkeldiefstal en vechten (Junger Tas, 2000). Risicovol, delinquent gedrag blijkt aantrekkelijk te zijn voor jongeren, omdat zij per definitie nog enigszins buiten de maatschappij staan en nog niet zoveel te verliezen hebben als ouderen. 
 
Jongeren zijn in de adolescentieperiode op zoek naar een nieuwe identiteit en de daarbij behorende grenzen. Ze zijn in deze periode doelbewust op zoek naar informatie en ideeën die ze kunnen gebruiken bij dit proces. De media en mediahelden spelen in dit proces een belangrijke rol (Strasburger, 1995). Omdat bekend is dat juist adolescenten een voorbeeld kunnen nemen aan agressieve helden in de media, hebben we in Kijkwijzer bepaalde typen geweld verbonden met de leeftijdsindicatie van 16 jaar. Het is bekend dat angst voor geweld en horrorfilms juist in de adolescentietijd vaak voorkomt.



Dit is op twee manieren te verklaren. Ten eerste is de behoefte aan opwinding en sensatie van kinderen op zijn hoogst gedurende de adolescentieperiode (Zuckerman, 1979). Jongeren zijn op zoek naar hun grenzen en gaan op zoek naar opwindende en risicovolle activiteiten. Het kijken naar gewelden horrorfilms biedt jongeren een goede gelegenheid om in hun behoefte aan sensatie te voorzien. Ten tweede is de invloed van leeftijdgenoten (peers) in de adolescentieperiode op zijn piek (Durkin, 1997). Jongeren willen vaak niet voor elkaar onder doen wat betreft het kijken naar sensationele films. Soms kennen zij echter hun grenzen hierin niet goed en blijken na het zien van bepaalde horrorfilms langdurig bang te blijven (Cantor, 2001). Veel van deze films, zoals Hannibal of The Exorcist, zijn ook voor volwassenen moeilijk te verteren. Deze films krijgen de leeftijdsindicatie 16, omdat men sinds de Wet op de Filmvertoning aanneemt dat oudere adolescenten en volwassenen die niet tegen dit soort films kunnen, zelf de verantwoordelijkheid kunnen nemen om er wel of niet naar te kijken. Vanaf de pubertijd gebruiken jongeren de media vaak om informatie op te doen op het gebied van seksualiteit en relatievorming. Televisieprogramma’s en films geven echter niet altijd een correct beeld. Omdat jongeren nog te weinig levenservaring hebben kunnen sommige presentaties van seksualiteit aan jongeren onder de 16 jaar een vertekend beeld geven van gepast seksueel gedrag of van gepaste opvattingen over mannen en vrouwen (Nikken, 2009).