Informatie over Kijkwijzer

                                                                              Vorige pagina
                                  

Wat is Kijkwijzer?


Televisieprogramma’s of films kijken en computerspelletjes spelen is hartstikke leuk. Het kan alleen wel gebeuren dat je heftige beelden ziet waar je bang van wordt, omdat je er nog te jong voor bent. Dat wil natuurlijk niemand. Daarom is in 2001 Kijkwijzer opgericht. Kijkwijzer informeert jou en jouw ouders of opvoeders of een bepaald programma, film of DVD schadelijke beelden bevat waar jij bijvoorbeeld angstig van kunt worden.

Kijkwijzer checkt welke programma’s, muziekclips of films een negatieve invloed op kinderen kunnen hebben en plakt er een pictogram met een minimumleeftijd op. Op die manier zijn jij en je ouders of opvoeders gewaarschuwd. Zo’n pictogram staat bijvoorbeeld op het hoesje van een DVD of in de televisiegids. Staat er een 12, dan betekent dit dat er in deze film beelden voorkomen waar kinderen onder de 12 jaar beter niet naar kunnen kijken. Deze 12 betekent dus absoluut
NIET dat dit nu juist een programma of film is waar alle kinderen die 12 jaar of ouder zijn naar MOETEN kijken.

Let op: Kijkwijzer zegt niets over hoe leuk een bepaald programma is!


Waarom is Kijkwijzer er?

Stel je voor dat Kijkwijzer er niet was…
Dan zou je ’s middags samen met je kleine broertje en een paar vriendjes van school de televisie aanzetten, chips erbij, glaasje drinken, je kent het wel. Er is een actiefilm op tv. Een paar grote jongens slaan een kleiner jongetje in elkaar. Er komt bloed uit zijn hoofd. Je kleine broertje begint te huilen. Zelf voel je je ook niet zo lekker, maar omdat je vriendjes erbij zijn durf je de televisie niet uit te zetten.

De volgende ochtend, nadat je ’s nachts rottig hebt gedroomd, ga je met je vriendjes samen heel stoer de film naspelen op het schoolplein. Voor de rol van het kleine jongetje hebben jullie iemand uitgezocht die lijkt op het jongetje uit de film. Je geeft hem een duw. Je vriendjes beginnen te schoppen. Het jongetje huilt heel hard. Dan komt de juf erbij met de directeur van de school. Inderdaad, nu zit je vet in de problemen en dat allemaal door die film van de avond ervoor. Een vermelding van de Kijkwijzer pictogrammen bij de film had dit kunnen voorkomen.

Onderzoekers hebben ontdekt dat sommige kinderen die teveel geweld op televisie zien daar agressief van kunnen worden. Vooral jongens. Ook is uit onderzoek gebleken dat kleine kinderen (tot ongeveer 6 jaar) nog niet zo goed het verschil zien tussen echte mensen en tekenfilmfiguren. Daardoor zouden ze bijvoorbeeld nachtmerries kunnen krijgen van de gemene heks Malafide uit de film Doornroosje of vechtende mensen die elkaar verwonden.

Nog een voorbeeld…
Een kind onder de zeven jaar weet nog niet goed het verschil tussen werkelijkheid en fantasie. Kleuters kunnen denken dat Pokémons en heksen echt bestaan. Een paar jaar geleden is in Turkije een jongetje van vier jaar van de zevende verdieping van een flat naar beneden gesprongen. Hij dacht dat hij kon vliegen als een Pokémon. Gelukkig brak hij alleen zijn been: het had veel slechter af kunnen lopen. Daarom krijgen de Pokémon afleveringen een pictogram van 6 jaar plus het plaatje met een vuist dat ‘geweld’ betekent.


Hoe zit het met de pictogrammen?

Welke pictogrammen zijn er?
Als Kijkwijzer een film bestempelt is met AL (Alle Leeftijden) dan maakt het niet uit hoe oud je bent, want er komen geen heftige beelden in voor. Verder is er een leeftijd-pictogram van 6, 9, 12 en 16 jaar. Staat er bijvoorbeeld 16 op een film, dan komen er beelden in voor die schadelijk kunnen zijn voor jongeren tot 16 jaar.

Alle leeftijden Mogelijk schadelijk tot 6 jaar Mogelijk schadelijk tot 9 jaar Mogelijk schadelijk tot 12 jaar Mogelijk schadelijk tot 16 jaar

De pictogram voor 9 jaar bestaat nog niet zo lang als de andere pictogrammen. Bij de film Kruistocht in Spijkerbroek was er twijfel over welke leeftijdpictogram deze film moest krijgen. Voor kinderen van zeven of acht jaar zitten er in deze film teveel enge en gewelddadige beelden, maar iemand van tien zal hier niet van schrikken. Moest er nu een pictogram van 12 of van 6 op? Kijkwijzer had al eens eerder zo’n twijfelgeval meegmaakt en daarom is ervoor gekozen om een leeftijdpictogram te maken van 9. Deze betekent dat kinderen vanaf negen jaar gerust naar deze film kunnen kijken.

Behalve de leeftijd-pictogrammen zijn er ook nog 6 pictogrammen die gaan over de inhoud van het programma of de film. Deze geven aan wat voor soort beelden er voorkomen in het programma of film. Alle pictogrammen met uitleg vind je hiernaast.

Geweld Angst Seks Grof taalgebruik Discriminatie Drugs- en/of alcoholgebruik

Wie zet de pictogrammen erop?
De makers van de televisieprogramma’s en films moeten zelf de pictogrammen aanbrengen, maar ze mogen natuurlijk niet zomaar iets verzinnen. Kijkwijzer heeft een speciale test uitgevonden die bestaat uit een uitgebreide vragenlijst. Op de lijst staan vragen als: ‘Komt er geweld voor in de film?’ en ‘Zijn er mensen met grote wonden te zien?’ De vragen gaan over alles wat er in de film te zien of te horen is.

Voordat iemand met die vragenlijst aan de slag mag, moet hij/zij eerst bij Kijkwijzer lessen volgen en een diploma halen. Iemand met zo’n diploma mag zichzelf een ‘codeur’ noemen. Na het invullen van zo’n vragenlijst krijgt de codeur direct te zien welke pictogrammen er bij de film of het programma horen.

Zijn de pictogrammen altijd goed?
Kijkwijzer controleert regelmatig of makers zich netjes aan de regels houden en de pictogrammen op de juiste manier vermelden. De kijkers zelf (jullie dus!) moeten natuurlijk ook in de gaten houden of de filmmakers, omroepen, televisiegidsen en de muziekzenders zich wel aan de regels van Kijkwijzer houden. Wat bijvoorbeeld wel eens gebeurt, is dat je een DVD huurt met een pictogram voor alle leeftijden, maar dat er bij de voorfilmpjes ineens griezelige beelden opduiken waar je enorm van schrikt. Dan kun je een klacht indienen. Als je gelijk hebt, krijgt de maker van deze DVD een boete.

Wat zijn de regels voor bioscopen, winkels, bibliotheken en videotheken? 
Bioscoopbazen kunnen een boete krijgen wanneer ze kinderen onder de 16 jaar toelaten tot een film met een pictogram voor 16 jaar en ouder. Bij films met de overige leeftijdsgrenzen worden kinderen onder de leeftijdsgrens alleen toegelaten onder begeleiding van een volwassene.
Bibliotheken, winkels en videotheken mogen geen dvd's en games verkopen/verhuren aan iemand die jonger is dan de leeftijdsgrens van de dvd of game.

Welke pictogrammen zie je?  
Stel je voor dat er in een bepaald televisieprogramma constant wordt gevochten, dat er veel bloed vloeit en dat er angstaanjagende dieren meedoen. Ook verschijnt er heel eventjes een halfnaakte vrouw in beeld. De plaatjes die deze film krijgt zijn: een vuist (geweld) en een spin (angst). Er hoeft geen plaatje bij met voeten (seks) want de vrouw zit gewoon te zonnebaden. Op de DVD-hoes verschijnen nu deze pictogrammen: 16. Vuist. Spin. Nu weet je: naar deze film kan ik beter niet gaan kijken, want er zitten teveel gewelddadige en enge dingen in voor kinderen die nog geen 16 zijn.


Mag alles de hele dag op tv?

Wat televisie betreft, heeft Kijkwijzer afspraken gemaakt over hoe laat bepaalde programma’s en muziekclips uitgezonden mogen worden. Heeft een programma een pictogram van 12 jaar, dan mag het pas uitgezonden worden na acht uur ’s avonds. Gaat het om een film of programma met de pictogram 16, dan mag deze pas uitgezonden worden na tien uur ’s avonds. De omroepen moeten hierdoor heel goed opletten hoe laat ze hun herhalingen uitzenden.


En muziekclips dan?

Ook muziekclips krijgen pictogrammen van Kijkwijzer. Net als voor films en televisieprogramma's wordt voor clips een vragenlijst ingevuld. Nederland is het enige land in de wereld waar muziekclips pictogrammen krijgen.


Hoe deden ze dat vroeger?


Vroeger dachten veel volwassenen dat de bioscoop slecht was voor kinderen. Sommige kinderen mochten zelfs niet naar de bioscoop van de dokter. Na veel gepraat werd er per stad of dorp een groepje mensen uitgekozen dat de films van tevoren moest gaan bekijken en keuren. Dit groepje werd de ‘Bioscoopcommissie’ genoemd.

De groepjes hadden alleen allemaal verschillende ideeën over wat wel niet kon in een film. Zo vond de Bioscoopcommissie in Amsterdam het bijvoorbeeld prima als er een mevrouw in badpak in beeld kwam, terwijl de commissie in Staphorst deze mevrouw beslist niet in beeld wilde laten komen. 

In 1928 kwam er een Bioscoopwet voor het hele land en moesten de verschillende commissies verdwijnen. Er kwam één grote Centrale Commissie voor de Filmkeuring.

Toch bleven sommige dorpen en steden voor de zekerheid nog zelf films keuren om te bekijken of ze het wel eens waren met de beslissingen van deze grote commissie. Sommige bioscopen hadden speciale stoeltjes voor mensen die films herkeurden en die werden dan ook ‘keuringsstoeltjes’ genoemd.

Als de keurder in de film een stukje zag dat hij niet vond kunnen omdat het bijvoorbeeld te bloot of te eng was, dan drukte hij op een belletje. Dit belletje konden de mensen horen in het hokje waar het filmapparaat stond. Dan werd er een stuk papier tussen de filmrol gestopt zodat ze het beeld later terug konden vinden en dat stukje film eruit konden knippen. De beelden werden dan in een apart filmblik gestopt en afgegeven. Zo wisten ze zeker dat een bioscoopbaas niet stiekem toch nog beelden aan het publiek zou laten zien.

Een voorbeeld van een stukje film dat vroeger weggehaald werd, is een stuk waarop kunstwerken te zien waren. Niet zomaar kunstwerken, maar standbeelden van naakte mensen. Dit vonden de keurders echt niet netjes en dus moesten deze beelden er worden uitgeknipt.

Tot 1977 bleef de Centrale Commissie voor de Filmkeuring bestaan en daarna heette het de Nederlandse Filmkeuring.

In 2001 werd de Kijkwijzer ontwikkeld en kwam er een einde aan de filmkeuring. Filmmakers vullen nu zelf een speciale vragenlijst in en weten hierdoor welke pictogrammen bij hun film horen.

Oude pictogrammen van de Filmkeuring:
   
                           
    

                                                                                                                    Vorige pagina