Kennis
Kennis Mediagebruik Invloeden Tips Meer info



Op deze pagina’s vindt u informatie over het mediagebruik van kinderen en de invloed die dat kan hebben. Plus tips over hoe u daar in de praktijk mee om kunt gaan en suggesties voor literatuur en websites als u meer wilt weten.
Bron: Nikken, P. (2002), Kind en Media: Weet wat ze zien. Boom, Amsterdam.

Hoe lang kijken ze?
Gemid­deld kijken basisschoolkinderen zo`n twee uur televisie per dag. Spelletjes spelen op de PC, Playstation of Gameboy ‘kost’ kinderen per dag nog eens een half uurtje. Kinderen besteden nu beduidend meer tijd aan de media dan kinderen vroeger deden.
Twee en een half uur televisie en computergebruik per dag is een gemiddelde. Er zijn verschillen tussen kinderen onderling. Kleuters kijken doorgaans wat minder lang televisie dan kinde­ren uit de bovenbouw. Bovendien besteden zij ook minder tijd aan computerspelletjes.
Tussen jongens en meisjes is er vooral een verschil in de computertijd. Jongens besteden aanzienlijk meer minuten per dag aan computerspelletjes dan meisjes.

Waarom trekt het beeldscherm zo?
Als kinderen zo graag met de media omgaan hebben ze daar vast goede redenen voor. Net als volwassenen hebben kinderen er minstens drie.
1. Media bieden ontspanning. Na een dag concentreren op school en huiswerk is het lekker je door een onderhoudend programma of een spannend computerspel te laten meevoeren en met de personen uit het ver­haal of spel mee te leven.
2. Media zijn een belangrijke bron van informa­tie. Kinderen komen veel te weten via het Jeugdjournaal en Klokhuis. Maar ook van veel andere programma`s steken kinderen heel wat op. Zo geven series een indruk van hoe het leven is in het buiten­land, hoe mensen op elkaar verliefd worden, wat de laatste mode is, welke muziek populair is, of hoe de politie boeven vangt. En ook via computerspellen en internet `leren` kinderen allerlei zaken. Het zijn allemaal dingen die je niet zoals taal en rekenen op school leert, maar die kinderen wel belangrijk vinden.
3. Kinderen doen graag iets met de computer of televisie, omdat ze dat samen met ande­ren kunnen doen. Het is voor hen heel leuk om met z`n allen hard te lachen om een grappige serie, of om veilig weg te kruipen bij vader of moeder als de televisie een beetje te eng wordt. Ook spelletjes spelen op de computer is iets dat kinderen graag met anderen doen. Uitmaken wie de meeste punten haalt, is voor kinderen een belangrijke manier om hun vaardigheden te testen en zich van anderen te onderscheiden.

Belangrijke redenen of niet, voor kinderen is het gewoonweg niet zo makkelijk om de televi­sie of spelcomputer te ontlopen. In heel wat gezinnen gaat de buis uit gewoonte al `s ochtends of `s mid­dags aan. Veel oudere kinderen hebben een eigen televisietoe­stel en (spel-)computer. Het is niet verwonderlijk dat voor veel kinderen de moderne media er de hele dag bij horen.

Waar kijken ze naar?
Er zijn programma’s waar alle kinderen naar kijken, tenminste zo lijkt het soms. Maar iedere ouder weet ook dat kinderen niet klakkeloos kijken. Sommige programma’s vinden ze te kinderachtig, te melig of veel te verantwoord. Kinderen hebben zo hun eigen voorkeuren en die komen niet altijd overeen met wat ouders van een programma vinden.
Kinderen in de onder­bouw van de basisschool kijken eigenlijk het liefst naar programma`s die speciaal voor hen zijn bedoeld: simpele tekenfilms en eenvou­dig te volgen kleuterprogram­ma`s als Sesamstraat of de Tweenies. Maar dat neemt niet weg dat deze jonge kinderen ook voor de gezelligheid met anderen meekijken naar soaps, quizzen en showprogramma`s. Zolang er Neder­lands gesproken wordt en de ouders regelmatig uitleg geven, kijken jonge kinderen graag mee, ook al snappen ze lang niet alles.
Iets oudere kinderen, tot een jaar of negen, kijken ook veel naar de echte kinder­programma`s, zoals tekenfilms en korte documentai­res over andere kinderen. Maar bij hen groeit ook de belangstelling voor spannende jeugddramaseries en buitenlandse pro­gramma`s waarin het gaat om komische verwikkelingen of om roman­tiek of actie. Die bekijken ze samen met hun ouders of als het zo uitkomt met leeftijds­genootjes.
Vanaf een jaar of negen gaan kinderen steeds liever kijken naar programma`s die vooral voor de hele familie bedoeld zijn. Zij hebben dan niet zoveel moeite meer met het lezen van de ondertitels bij buitenlandse programma`s. Jongens uit de bovenbouw van het basisonderwijs kijken vooral graag naar spannende avontu­renprogramma`s en sportpro­gramma`s. Meisjes hebben vanaf die leeftijdsfase wat meer voorkeur voor romanti­sche films en soaps. Jon­gens en meisjes verschillen niet zoveel in hun voorkeur voor spelpro­gram­ma`s, humoristische films en series; die vinden ze beide ´top´. En verder zijn natuurlijk program­ma`s waarin popmuziek cen­traal staat heel populair.

Wat zijn de populaire genres?
Tekenfilms behoren al generaties lang tot een van de meest geliefde programmatypes. Een van de redenen is dat kinderen wel weten dat de meeste tekenfilms in het echt niet kunnen. Tekenfilms zijn ook makkelijk te volgen en hebben een voor kinderen simpele herkenbare verhaalstructuur. Kinderen vinden dat heel belangrijk.
Bijna net zo populair als tekenfilms lijken reclames en muziekclips. Deze `programmaatjes` voldoen aan de meest belangrijke eisen van kinderen. De verhaal­structuur is kort, simpel en duide­lijk en er wordt veel gebruik gemaakt van humor, fanta­sie, kleur en tempo.
Ook populair zijn de komische series, politieseries en soaps; en als het even kan de Nederlandse versies. Kinderen spiegelen zich graag aan de hoofdpersonen. Jonge kinderen zien graag karak­ters van hun leeftijd of fantastische stereotypen als Bassie & Adri­aan. Oudere kinderen zien ook graag stereotypen, maar dan de wat meer realistische zoals politieagenten, doktoren, detectives en absurd komische familieleden. Pas als kinde­ren op de middelbare school zitten krijgen zij meer oog voor minder ste­reotiepe televisieperso­nages.



Inhoudsopgave:
KennisMediagebruikInvloedenTipsMeer info