Klachtnummer: 050930.01

Beslissing van de Klachtencommissie van het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM)


Audiovisuele productie: ‘Nieuwe Ouders’, de aflevering uitgezonden op 30 september 2005 genaamd ‘Cowboy’, hierna te noemen: de Aflevering

 

1. De procedure
Klager heeft op 30 september 2005 een klacht ingediend over de Aflevering.

De voorzitter van de Klachtencommissie heeft de klacht conform artikel 6 lid 1 Klachtenreglement van het NICAM getoetst en bepaald dat de klacht in behandeling kan worden genomen.

Beklaagde heeft tegen de klacht verweer gevoerd bij brief van 8 november 2005.

De Klachtencommissie heeft de klacht behandeld in haar zitting van 16 november 2005.

Klager noch Beklaagde heeft, na deugdelijke oproeping, gebruik gemaakt van de mogelijkheid haar standpunt mondeling toe te lichten.

 

2. De bestreden audiovisuele productie
In ‘Nieuwe Ouders’ kunnen kinderen via een website hun ouders inruilen voor nieuwe. In de Aflevering ruilt een jongen zijn ouders in voor ouders die wonen in het Wilde Westen.

De Aflevering is door Beklaagde geclassificeerd met behulp van het NICAM classificatieformulier versie 1.2 en is uitgekomen op 6 jaar en ouder (6) op basis van geweld (pictogram: vuistje) en angst (pictogram: spinnetje).

 

3. De klacht
De klacht richt zich op de inhoudscategorieën geweld, angst en grof taalgebruik.

Verkort weergegeven voert Klager aan dat zijn dochter van 8 jaar oud naar aanleiding van de Aflevering bang is geworden en overstuur is geraakt. Hier doelt Klager met name op de scène waarin de vader wordt doodgeschoten, de scène waarin de moeder wordt afgeranseld en uitgemaakt wordt voor ‘slet’ en de scène waarin de zoon met een pistool een gevecht uitvoert. Klager geeft aan dat zijn dochter tussen 17:30 uur en 19:00 uur televisie kijkt; Klager is van mening dat dit soort televisie niet aan kinderen voorgeschoteld kan worden, zeker niet tussen voorgenoemde tijdstippen. Klager is het tevens niet eens met de classificatie 6 van de Aflevering.

 

4. Het verweer
In het verweerschrift voert Beklaagde, hieronder verkort weergegeven, het volgende aan.

De Aflevering is zelfstandig geclassificeerd en niet middels het Seriebeleid van het NICAM. Naar aanleiding van de klacht heeft Beklaagde de Aflevering opnieuw geclassificeerd. De vraag of de classificatie 6 in redelijkheid kan worden toegekend spitst zich toe op de indringendheid van het getoonde geweld. Het getoonde geweld in de Aflevering, zo meent Beklaagde, is qua indringendheid niet te vergelijken met de voorbeelden die worden genoemd bij de vragen over ‘indringend geweld’ op het NICAM classificatieformulier. Het geweld vertoont meer gelijkenis met films als ‘Hook’ en ‘Star Trek’, wat als ‘niet indringend’ wordt gezien volgens het Kijkwijzer classificatiesysteem, dan met films als ‘The Matrix’, ‘Nikita’ of ‘Rocky’ wat volgens het systeem ‘indringend’ is. Beklaagde is derhalve van mening dat zij in redelijkheid tot de classificatie 6 heeft kunnen komen. Te meer vanwege de aard van de Aflevering: er wordt een fantasie wereld getoond waarin een jochie uitgroeit tot held in een dorp in het Wilde Westen en waarin hij zegeviert over het onrecht. Overigens wil Beklaagde nog opmerken dat de in Nederland niet gehanteerde leeftijdsclassificatie 9 meer recht zou hebben gedaan aan het getoonde en voor ouders meer duidelijkheid zou hebben verschaft over de aard van het programma.

 

5. Het oordeel van de Klachtencommissie
De Klachtencommissie acht Klager ontvankelijk in zijn klacht.

 

De Klachtencommissie heeft het classificatieformulier 1.2 zelf toegepast op de Aflevering en behandelt hieronder de relevante vragen.

 

Beklaagde heeft volgens de Klachtencommissie terecht aangegeven dat er hier sprake is van een andersoortig fictie/dramaproduct, wat leidt tot een positieve beantwoording van vraag 1.1.3.

Bij de inhoudscategorie geweld heeft Beklaagde terecht vraag 2.2.1. (Hoe vaak komt er fysiek lijf-aan-lijf geweld voor?), vraag 2.2.2. (Hoe vaak komt geweld met vuur-, slag of steekwapens voor?), vraag 2.2.5. (Hoe vaak komt geweld tegen criminelen voor?) en vraag 2.3.1. (Zitten er geweldsacties in die door mensen uitvoerbaar zijn?) met ‘1 keer of vaker’ ingevuld. De Klachtencommissie doelt hier met name op de scènes waarin de moeder wordt belaagd door de schurk en de scène waarin de schurk wordt doodgeschoten. Deze scènes noch de scène waarin de vader wordt doodgeschoten leiden echter tot een positieve beantwoording van vraag 2.4.1. (Zitten er geweldsacties in die indringend zijn door de hardheid van de geweldshandelingen of de hardheid van de dader?), vraag 2.4.2. (Zitten er geweldsacties in die indringend zijn omdat het geweld hard aankomt bij het slachtoffer?) en/of vraag 2.4.3. (Zitten er geweldsacties in die indringend zijn doordat de inslag van de geweldshandelingen gedetailleerd in beeld worden gebracht?). De Klachtencommissie volgt hier de redenatie van Beklaagde: het geweld sluit aan bij de voorbeelden van ‘niet indringend geweld’ op het classificatieformulier 1.2. Vraag 2.5.1. (Zijn er beelden van verwondingen ten gevolge van zichtbare geweldsacties?) is ten onrechte met ‘nooit’ ingevuld. In de scène waarin de vader wordt doodgeschoten is immers te zien dat de vader bloed verliest. Vraag 2.5.2. (Zijn er beelden van ernstige verwondingen ten gevolge van zichtbare geweldsacties?) dient echter met ‘nooit’ beantwoord te worden. De overige vragen over deze inhoudscategorie heeft Beklaagde juist beantwoord.

 

De combinatie van geweld dat uitvoerbaar is en dat geen zichtbare ernstige verwondingen tot gevolg heeft, brengt de classificatie voor deze inhoudscategorie op 6.

 

Bij de inhoudscategorie angst heeft Beklaagde terecht vraag 3.1.5. (Komt er fysiek geweld tegen kinderen in de productie voor?), vraag 3.1.7. (Komen er in de productie geweldsacties van levende wezens (mensen, dieren, monsters) waarbij mensen of dieren zichtbaar het slachtoffer zijn voor?) en vraag 3.3.2. (Komen er lijken van mensen in de productie voor?) met ‘1 keer of vaker’ beantwoord. Ten onrechte heeft zij echter vraag 3.3.4. (Komen er verwondingen voor in de productie?) met ‘nooit’ beantwoord. Hier doelt de Klachtencommissie opnieuw op de scène waarin de vader wordt doodgeschoten. Ook hier is er echter geen sprake van ‘ernstige verwondingen’ in de zin van vraag 3.3.5. (Komen er ernstige verwondingen voor in de productie?).

 

Bovenstaande beantwoording van brengt een classificatie van 6 met zich mee op basis van de inhoudscategorie angst.

 

De overige inhoudscategorieën zijn niet op de aflevering van toepassing.

 

6. De beslissing van de Klachtencommissie
Gelet op het hiervoor overwogene acht de Klachtencommissie de klacht ongegrond. De Aflevering is conform de Kijkwijzerregels geclassificeerd en uitgezonden.

 

Partijen hebben, voor zover zij in het ongelijk zijn gesteld, de mogelijkheid tegen deze uitspraak beroep aan te tekenen bij de Commissie van Beroep van het NICAM. Het beroepschrift dient binnen vier weken na dagtekening van de uitspraak van de Klachtencommissie schriftelijk bij de secretaris van de Commissie van Beroep te worden ingediend. Het adres luidt: NICAM, Commissie van Beroep, Postbus 322, 1200 AH Hilversum.                            


Hilversum, 14 december 2005

Alle leeftijden

Het leeftijdsadvies Alle leeftijden (AL) geeft aan dat een film, serie of televisieprogramma géén schadelijke beelden bevat.

Alle leeftijden

6 jaar

Het leeftijdsadvies 6 jaar is ontwikkeld om jonge kinderen te beschermen tegen enge en gewelddadige beelden. Juist jongere kinderen kunnen daar gevoelig voor zijn.

6 jaar

9 jaar

Pas vanaf hun 9e begrijpen kinderen beter of een film of serie echt is. Sommige beelden krijgen daarom het leeftijdsadvies 9 jaar. 

9 jaar

12 jaar

Tussen de 10 en 12 jaar gaan kinderen op een andere manier naar de wereld kijken. Toch zijn deze kinderen nog makkelijker te beïnvloeden dan pubers. 

12 jaar

14 jaar

Op deze leeftijd gebruiken kinderen film en televisie steeds vaker om ‘sociale’ lessen te leren, bijvoorbeeld over hoe je jezelf bent of hoe je het beste met anderen om kunt gaan. Daarom kan het kijken naar gevaarlijk gedrag op deze leeftijd problemen veroorzaken.

14 jaar

16 jaar

Hoewel pubers van rond de 16 beter het verschil tussen goed en slecht begrijpen, betekent dat niet dat zij alle films en series zonder problemen kunnen volgen.

16 jaar

18 jaar

Het leeftijdsadvies 18 jaar geeft aan welke films en programma’s echt alléén voor volwassenen zijn.

18 jaar

Geweld

Kinderen die geweld zien, kunnen daar agressief of bang van worden. Of ze kunnen gemakkelijk over geweld gaan denken: het stompt ze af. Er spelen wel een aantal dingen mee, die bepalen hoe groot de kans op deze schadelijke gevolgen is. Bijvoorbeeld: hoe écht het geweld is, of er bloed te zien is, of dat het geweld beloond wordt.

Geweld

Angst

Van enge beelden kunnen kinderen schrikken, bang en onrustig worden of zelfs langdurige angsten zoals nachtmerries krijgen. Hoe heftig deze effecten zijn, verschilt per persoon en per leeftijd.

Angst

Seks

Kinderen en jongeren die middenin hun (seksuele) ontwikkeling zitten, kunnen nog niet toe zijn aan het zien van seks. Ook kunnen ze het soms niet goed plaatsen. Kijkwijzer houdt hier rekening mee. Hoe duidelijk seks in beeld komt, bepaalt het uiteindelijke leeftijdsadvies.

Seks

Grof taalgebruik

Grof taalgebruik gaat over grove woorden, schuttingtaal, schelden of vloeken. Kinderen kunnen hier een voorbeeld aan nemen en het nadoen of overnemen.

Grof taalgebruik

Discriminatie

Discriminatie is elke uitspraak of uitdrukking die bepaalde (groepen) mensen als ‘minder’ afschildert, bijvoorbeeld op basis van ras, religie, seksuele voorkeur, geslacht of nationaliteit. Als dit in een productie voorkomt en de discriminerende uitspraak of actie wordt niet direct afgekeurd of afgestraft, dan wordt het pictogram voor discriminatie getoond.

Discriminatie

Drugs

Als in een film of serie harddrugs worden gebruikt, of (veel) alcohol, softdrugs of tabak, dan krijgt het een Kijkwijzer symbool voor roken, alcohol en drugs. Jongeren kunnen het als iets normaals gaan zien, of zelfs als iets om uit te proberen.

Roken, alcohol en drugs

Geweld

De game bevat geweld. In spellen met PEGI 7 gaat het om niet-realistisch of niet-expliciet geweld. Games in de leeftijdscategorie PEGI 12 kunnen realistisch geweld bevatten tegen fantasiepersonages, en niet-realistisch geweld tegen menselijke personages. In games met een PEGI 16 of PEGI 18 zit steeds realistischer geweld, vaak met bloed.

Angst

Dit pictogram komt voor bij spellen met een PEGI 7-advies als ze beelden of geluiden bevatten die angstaanjagend kunnen zijn voor jongere kinderen. Als er wat heftigere horroreffecten voorkomen leidt dit tot een PEGI 12 of PEGI 16.

Seks

Als dit pictogram voorkomt bij een spel met een PEGI 12-advies, kunnen personages seksueel getinte opmerkingen maken of uitdagend poseren. Bij een PEGI 16 game kan er sprake zijn van erotisch naakt of seks (waarbij geslachtsdelen niet zichtbaar zijn). Bij PEGI 18 wijst dit pictogram op expliciete seksuele activiteit. Aan beelden van niet-seksueel naakt hangt géén leeftijdsadvies.

Drugs

De game toont of verwijst naar het gebruik van illegale drugs, alcohol of tabak. Games met dit inhoudspictogram krijgen altijd het leeftijdsadvies PEGI 16 of PEGI 18.

Discriminatie

Als dit pictogram voorkomt, bevat een spel etnische, religieuze, nationalistische of andere stereotypes die aanzetten tot haat. Dit soort inhoud krijgt altijd een PEGI 18-classificatie en is in veel gevallen strafbaar.

Grof taalgebruik

Een game met dit pictogram bevat grof taalgebruik. In tegenstelling tot Kijkwijzer, waarbij grof taalgebruik niet tot een bepaalde leeftijd leidt, zorgt het bij PEGI voor een PEGI 12, PEGI 16 of PEGI 18. 

PEGI 3

PEGI 3 games zijn geschikt voor alle leeftijden. Een héél milde vorm van geweld kan voorkomen. De game bevat geen geluiden of beelden die jonge kinderen bang kunnen maken. Er is geen grof taalgebruik te horen of te lezen.

PEGI 7

Games met beelden of geluiden die angstaanjagend kunnen zijn voor jongere kinderen, vallen in deze categorie. Een heel milde vorm van geweld (niet-realistisch geweld, zonder al te veel details) kan voorkomen in een game met een PEGI 7 advies.

PEGI 12

Games met iets explicieter geweld tegen fantasiepersonages, of met niet-realistisch geweld tegen menselijke personages, krijgen een PEGI 12 advies. Er kunnen wat scheldwoorden in zitten, of een beetje schunnige opmerkingen. Er komt geen seks in voor.

PEGI 16

Games krijgen een PEGI 16 advies als er geweld voorkomt dat er realistisch uitziet. Een personage reageert dan zoals iemand in het echt ook zou reageren op geweld. Ook kan er grof taalgebruik voorkomen, of seks, of het gebruik van alcohol, drugs en tabak.

PEGI 18

PEGI 18 wordt gebruikt wanneer het gaat om grof geweld, zinloos geweld, of geweld tegen weerloze personages (zoals kinderen of gijzelaars). De verheerlijking van illegaal drugsgebruik, gesimuleerd gokken, en expliciete seksuele activiteit leiden ook tot PEGI 18.

Gokken

De game bevat elementen die gokken aanmoedigen en aanleren. Het gaat hierbij om kansspelen die normaal gesproken voorkomen in casino's of speelzalen. Een aantal oudere spellen hebben dit pictogram in combinatie met een PEGI 12 of PEGI 16, maar sinds 2020 krijgen nieuwe spellen met dit soort inhoud altijd PEGI 18.

In-game aankopen

De game biedt spelers de mogelijkheid om digitale spullen of diensten te kopen met echt geld. Denk hierbij aan bonus levels of kleding voor je personage, maar ook aan virtuele munten of het uitschakelen van advertenties. 

Selecteer een taal