Actueel

NICAM als steunpilaar voor kabinetsbeleid tot verantwoord mediagebruik

Hilversum, 22 april 2008
 Het kabinet heeft afgelopen vrijdag 18 april haar beleidslijnen bekend gemaakt met betrekking tot verantwoord mediagebruik in een ‘Mediawijsheid’- brief. Daarin constateert het kabinet onder meer dat de Nederlandse media – publiek en commercieel – in het algemeen hun verantwoordelijkheid nemen. Dit brengen zij vooral tot uiting door hun participatie in het NICAM en de informatie die ze via Kijkwijzer geven over mogelijke schadelijkheid van hun producten. Het kabinet onderschrijft het goed functioneren van het NICAM en ziet de organisatie ook in de toekomst als een van de steunpilaren in het streven naar verantwoord mediagebruik.   

 

Naast het NICAM zal het nieuwe Mediawijsheid Expertisecentrum een belangrijke rol gaan spelen bij het streven naar verantwoord mediagebruik en versterking van mediawijsheid in de samenleving. Het centrum heeft de opdracht gekregen om in het begin prioriteit te geven aan kinderen, ouders en leerkrachten. Het centrum wordt opgezet als een netwerkorganisatie, waarin de krachten van de bestaande initiatieven worden gebundeld. Ook het NICAM zal als partner gaan deelnemen in dit netwerk. De organisatie van het Mediawijsheid Expertisecentrum wordt gedragen door Kennisnet, de Publieke Omroep, Beeld en Geluid, ECP.nl en de Vereniging van Openbare Bibliotheken. De ouderorganisaties zijn door het kabinet gevraagd om zich in de kerngroep te laten vertegenwoordigen.

 

Blijvende betrokkenheid overheid
Het kabinet is niet alleen positief over het functioneren van Kijkwijzer en het NICAM, maar constateert ook dat de betrokkenheid van de overheid – de zogenaamde co-regulering – leidt tot verbeteringen in het systeem. Ze noemt als voorbeeld de invoering van het nieuwe leeftijdsadvies 9 jaar, dat mede op verzoek de regering tot stand komt. Bovendien is het NICAM meer gaan presteren bij gelijkblijvende overheidsinvesteringen. De overheidsbijdrage van 50% aan het NICAM zal in ieder geval tot en met 2011 worden voortgezet. Aan het eind van deze periode wordt de balans weer opgemaakt.

 

(Bijna) volledige aansluiting mediasector
De gehele audiovisuele mediasector is aangesloten bij het NICAM en past Kijkwijzer toe, constateert het kabinet tevreden. Er resten enkele onafhankelijke dvd-distributeurs die zich ook na een oproep van de minister van OCW niet hebben aangesloten. Op verzoek van de Tweede Kamer zijn in de brief de namen van partijen die niet meedoen openbaar gemaakt (Just Entertainment en Paradiso Home Entertainment).

 

Subsidie voor pilot geschiktheid
Het kabinet neemt het voorstel over van het NICAM voor een pilotproject dat voorziet in informatie over de geschiktheid van mediaproducten voor kinderen. Het NICAM krijgt subsidie om de komende drie jaar een online informatieservice te ontwikkelen zoals dat door de Adviescommissie van het NICAM is voorgesteld. In die proefperiode wordt onderzocht of een systeem voor geschiktheidinformatie levensvatbaar is. De proef moet ook aantonen of het mogelijk is op basis van gefundeerde criteria tot een advies over geschiktheid te komen en of dat ook daadwerkelijk gebruikt wordt door ouders. Verder mag er geen verwarring ontstaan met Kijkwijzer en wordt onderzocht waar op termijn het beheer het beste kan worden ondergebracht.


Voorkeur voor klachtensysteem NICAM 
Het kabinet heeft naar aanleiding van een voorstel van de SGP laten onderzoeken of naar Amerikaans voorbeeld een klachtensysteem geïntroduceerd moet worden waar ouders bezwaren over ‘immorele’ televisieprogramma’s kwijt kunnen en televisieprogramma’s vooraf getoetst kunnen worden aan vastgelegde normen. Het Nederlands Jeugdinstituut heeft daarvoor een internationaal vergelijkend onderzoek uitgevoerd. Op grond van het onderzoek concludeert het kabinet dat het systeem van het NICAM, met één instantie en een uniforme klachtenprocedure voor alle audiovisuele producten, er internationaal het gunstigst uitspringt. Het kabinet verkiest het NICAM systeem boven een systeem dat stoelt op criteria over wat moreel (on)toelaatbaar is, omdat die niet altijd door iedereen op dezelfde wijze worden gedeeld. De criteria voor de Kijkwijzer classificaties zijn daarentegen zoveel mogelijk geobjectiveerd omdat ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar schadelijkheid voor minderjarigen.
Niettemin zijn er volgens het kabinet nog verbeteringen mogelijk. Die zou het NICAM kunnen verwezenlijken door ouders actiever te betrekken bij de toetsingscriteria. Het kabinet gaat met het NICAM overleggen over de volgende mogelijkheden:
- onderzoek of de criteria van Kijkwijzer voldoende aansluiten bij de beleving van ouders;

- onderzoek onder ouders over de klachtenprocedure en uitspraken van de klachtencommissie, 
- publicatie van uitspraken van de klachtencommissie, niet alleen door het NICAM maar ook door de betrokken media.

 

Verder wijst de brief op:
- de introductie dit jaar van het nieuwe Kijkwijzer leeftijdsadvies 9 jaar;
- onderzoek dat het Ministerie van Justitie laat uitvoeren naar de naleving van leeftijdsclassificaties voor films en games aan het einde van de distributieketen (toelating bioscopen, verkoop- en verhuurbeleid in winkels, videotheken en bibliotheken);
- onderzoek dat eveneens door het Ministerie van Justitie wordt uitgevoerd naar de wenselijkheid, mogelijkheid en effectiviteit van een algeheel verbod op verspreiding van extreem gewelddadig beeldmateriaal, vooral in games;
- de ontwikkeling van het ‘machine readable’ maken van Kijkwijzer voor internettoepassing; 
- de conclusie van het Commissariaat voor de Media in hun laatste rapportage (2007) dat de omroepen Kijkwijzer serieus nemen; 
- er komt niet één gedragscode voor de media, maar media worden opgeroepen zelf actief duidelijk te maken wat zij op dit punt (willen gaan) doen.

terug naar nieuwsoverzicht