Classificatie Pietje Bell aangepast naar 9 jaar

De classificatie van de film Pietje Bell is door de streamingdienst aangepast naar 9 jaar in navolging van klachten. In de film komen beelden van geweld voor, waar kinderen bang van kunnen worden.

De speelfilm Pietje Bell is in 2002 door de distributeur geclassificeerd op Alle Leeftijden. Naar aanleiding van de melding dat meerdere kinderen bang waren geworden na het zien van de film via een onlinestreamingsdienst, is de film door hen geclassificeerd op 12 jaar.

Hierover heeft het NICAM opnieuw klachten ontvangen. De classificatie van de film Pietje Bell is door de streamingdienst in navolging van klachten opnieuw gewogen en naar aanleiding daarvan aangepast naar 9 jaar.

Met de classificatie van 9 jaar kan de film ook overdag uitgezonden worden door KRO-NCRV op NPO Zapp op oudjaarsdag.

Uitleg classificatie

De classificatie van de film is 9 jaar omdat er geweld tegen kinderen is te zien en dit beangstigend kan zijn voor jonge kinderen. Het gaat vooral om een scène waarin een leraar met het schuim op de mond schreeuwt van woede en herhaaldelijk Pietje Bell met een liniaal op zijn handen slaat. Pietje Bell heeft duidelijk pijn en zijn handpalmen worden vuurrood.

In de film komen ook beelden van dreiging met geweld voor. De vader van Sproet dreigt herhaaldelijk met een pistool en richt het pistool ook rechtstreeks op Pietje Bell. Aan het einde van de film is een scène waarin de vader van een kind met zijn pistool schiet en daarbij het kind raakt.

Wanneer dit soort fysiek geweld tegen kinderen voorkomt in een productie, kan dit impact hebben op (jonge) kinderen. Ze kunnen dit op zichzelf betrekken; het wordt realistisch en voorstelbaar en kan ze daardoor bang maken. Dergelijke beelden leiden binnen Kijkwijzer tot een leeftijdsclassificatie van 9 jaar vanwege angstaanjagende inhoud.

12 jaar classificatie

In eerste instantie kende de online aanbieder een leeftijdsclassificatie toe van 12 jaar vanwege geweld. De intensiteit van de woede van de dader, de close-up van de pijnreactie van de jongen en het feit dat de jongen een kind was, deed de online aanbieder besluiten om de geweldsactie aan te merken als ‘indringend’. Wanneer daar sprake van is, leidt dit binnen het Kijkwijzersysteem tot een leeftijdsclassificatie van 12 jaar. Naar aanleiding van klachten is er nogmaals naar deze scènes gekeken en besloten het geweld niet als ‘indringend’ aan te merken. Daaruit volgt een andere, lagere leeftijdsclassificatie: 9 jaar.

Wat is Kijkwijzer en hoe werkt het

Wat is Kijkwijzer 

Kijkwijzer is een systeem dat wordt ingezet door mediabedrijven om te informeren of een film, tv-programma of serie schadelijk kan zijn voor kinderen en jongeren. Dat doet Kijkwijzer met een adviesleeftijd en met de bekende symbolen die laten zien wat er aan de hand is. Zoals geweld, angst, seks, grof taalgebruik, alcohol- en drugsmisbruik of discriminatie. Kijkwijzer geeft geen oordeel of een film of serie goed of geschikt is voor kinderen en zegt ook niets over goede smaak.

Alle in Nederland gevestigde tv-zenders, bioscoop- en kabelbedrijven, filmdistributeurs en (web)winkels doen mee met Kijkwijzer. Daartoe zijn ze vaak door de Nederlandse wet verplicht.

Mediabedrijven doen het zelf

Het NICAM, de organisatie achter Kijkwijzer, bepaalt de Kijkwijzer leeftijden niet zelf. Dat doen de mediabedrijven die de producties maken en aanbieden. Zij hebben daarvoor mensen in dienst, zogenaamde codeurs, die hiervoor speciaal door het NICAM zijn opgeleid. Op dit moment zijn 450 codeurs bij die bedrijven actief. Maar deze codeurs kunnen niet zomaar zelf bepalen wat de Kijkwijzer leeftijd wordt. Ze moeten daarvoor een training volgen bij het NICAM en online een uitgebreide vragenlijst invullen, waarin ze aangeven wat er te zien is in de film of tv-productie. Na het invullen krijgen ze automatisch de uitslag: de Kijkwijzer leeftijd en de daarbij horende symbolen. Die moeten ze ook gebruiken en aan de kijkers laten zien. Per jaar krijgen op die manier zo’n 10.000 films en tv-producties een Kijkwijzer leeftijd.     

De wetenschap achter Kijkwijzer

De vragenlijst van Kijkwijzer is gebaseerd op wetenschappelijke kennis over de risico’s van audiovisuele beelden voor kinderen en jongeren tot een bepaalde leeftijd. De vragenlijst is gemaakt door wetenschappers die gespecialiseerd zijn op het gebied van media en opvoeding.  Kijkwijzer bestaat al 20 jaar maar staat niet stil. De leeftijdsgrenzen van Kijkwijzer zijn bijvoorbeeld in de loop van de jaren uitgebreid. Ook de vragenlijst wordt aangepast als ontwikkelingen in de wetenschap, media of in de samenleving dat nodig maken.   

Controle van de classificaties

Het NICAM controleert met steekproeven of de leeftijden correct zijn en of tv-programma’s op de juiste tijden worden uitgezonden. De codeurs worden jaarlijks getest en bijgeschoold. Als ze niet goed functioneren, mogen ze de vragenlijst niet meer invullen.

De kijkers en bioscoopbezoekers controleren ook of de Kijkwijzer leeftijden juist zijn. Als zij het niet eens zijn met een leeftijd of met het tijdstip dat een film of programma op tv wordt uitgezonden,  kunnen zij bij het NICAM een klacht indienen. Die klacht kan dan terecht komen bij een onafhankelijke Klachtencommissie.

Er worden weinig fouten gemaakt met het geven van de Kijkwijzer leeftijden. Maar in 1 op de 1000 gevallen wordt een onjuiste leeftijd gegeven aan een film of tv-productie. Overtreders van de Kijkwijzer regels kunnen boetes krijgen, die kunnen oplopen tot 22.500 euro.

De overheid en Kijkwijzer

Het Commissariaat voor de Media houdt namens de overheid toezicht op het functioneren van het NICAM en dus ook op Kijkwijzer. Het Commissariaat rapporteert daarover elk jaar aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.  

In artikel 240 van het Wetboek van Strafrecht is de toegang tot bioscoopfilms geregeld en de verkoop en verhuur van films en tv-producties aan personen jonger dan 16 jaar. Handhaving van deze wet ligt bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie.

Recente nieuwsberichten

Kijkwijzer pictogrammen werken goed in Europa

Onderzoek onder Europese ouders wijst uit dat de Kijkwijzer pictogrammen ook goed werken in andere Europese landen. 

Lees verder

Special Media Awards zoekt mediamakers voor prijsuitreiking

De Special Media Awards is een wedstrijd voor mensen met een verstandelijke beperking die media maken. De uitreiking is op donderdag 10 november 2022 bij Beeld & Geluid in Hilversum. Kevin van den Berg, Irene Moors en Roel Imfeld presenteren de Special Media Awards.

Vanaf nu kun je jouw mediawerk inzenden. Je hebt hier een maand lang de tijd voor. Van 9 september tot 9 oktober.

Lees verder

Alle leeftijden

Het leeftijdsadvies Alle leeftijden (AL) geeft aan dat een film, serie of televisieprogramma géén schadelijke beelden bevat.

Lees meer

6 jaar

Het leeftijdsadvies 6 jaar is ontwikkeld om jonge kinderen te beschermen tegen enge en gewelddadige beelden. Juist jongere kinderen kunnen daar gevoelig voor zijn.

Lees meer

9 jaar

Pas vanaf hun 9e begrijpen kinderen beter of een film of serie echt is. Sommige beelden krijgen daarom het leeftijdsadvies 9 jaar. 

Lees meer

12 jaar

Tussen de 10 en 12 jaar gaan kinderen op een andere manier naar de wereld kijken. Toch zijn deze kinderen nog makkelijker te beïnvloeden dan pubers. 

Lees meer

14 jaar

Op deze leeftijd gebruiken kinderen film en televisie steeds vaker om ‘sociale’ lessen te leren, bijvoorbeeld over hoe je jezelf bent of hoe je het beste met anderen om kunt gaan. Daarom kan het kijken naar gevaarlijk gedrag op deze leeftijd problemen veroorzaken.

Lees meer

16 jaar

Hoewel pubers van rond de 16 beter het verschil tussen goed en slecht begrijpen, betekent dat niet dat zij alle films en series zonder problemen kunnen volgen.

Lees meer

18 jaar

Het leeftijdsadvies 18 jaar geeft aan welke films en programma’s echt alléén voor volwassenen zijn.

Lees meer

Geweld

Kinderen die geweld zien, kunnen daar agressief of bang van worden. Of ze kunnen gemakkelijk over geweld gaan denken: het stompt ze af. Er spelen wel een aantal dingen mee, die bepalen hoe groot de kans op deze schadelijke gevolgen is. Bijvoorbeeld: hoe écht het geweld is, of er bloed te zien is, of dat het geweld beloond wordt.

Lees meer

Angst

Van enge beelden kunnen kinderen schrikken, bang en onrustig worden of zelfs langdurige angsten zoals nachtmerries krijgen. Hoe heftig deze effecten zijn, verschilt per persoon en per leeftijd.

Lees meer

Seks

Kinderen en jongeren die middenin hun (seksuele) ontwikkeling zitten, kunnen nog niet toe zijn aan het zien van seks. Ook kunnen ze het soms niet goed plaatsen. Kijkwijzer houdt hier rekening mee. Hoe duidelijk seks in beeld komt, bepaalt het uiteindelijke leeftijdsadvies.

Lees meer

Grof taalgebruik

Grof taalgebruik gaat over grove woorden, schuttingtaal, schelden of vloeken. Kinderen kunnen hier een voorbeeld aan nemen en het nadoen of overnemen.

Lees meer

Discriminatie

Discriminatie is elke uitspraak of uitdrukking die bepaalde (groepen) mensen als ‘minder’ afschildert, bijvoorbeeld op basis van huidskleur, religie, seksuele geaardheid, geslacht of gender, nationaliteit, etc. Als dit in een productie voorkomt en de discriminerende uitspraak of actie wordt niet direct afgekeurd of afgestraft, dan wordt het pictogram voor discriminatie getoond.

Lees meer

Roken, alcohol en drugs

Als in een film of serie harddrugs worden gebruikt, of (veel) alcohol, softdrugs of tabak, dan krijgt het een Kijkwijzer symbool voor roken, alcohol en drugs. Jongeren kunnen het als iets normaals gaan zien, of zelfs als iets om uit te proberen.

Lees meer

Geweld

De game bevat geweld. In spellen met PEGI 7 gaat het om niet-realistisch of niet-expliciet geweld. Games in de leeftijdscategorie PEGI 12 kunnen realistisch geweld bevatten tegen fantasiepersonages, en niet-realistisch geweld tegen menselijke personages. In games met een PEGI 16 of PEGI 18 zit steeds realistischer geweld, vaak met bloed.

Angst

Dit pictogram komt voor bij spellen met een PEGI 7-advies als ze beelden of geluiden bevatten die angstaanjagend kunnen zijn voor jongere kinderen. Als er wat heftigere horroreffecten voorkomen leidt dit tot een PEGI 12 of PEGI 16.

Seks

Als dit pictogram voorkomt bij een spel met een PEGI 12-advies, kunnen personages seksueel getinte opmerkingen maken of uitdagend poseren. Bij een PEGI 16 game kan er sprake zijn van erotisch naakt of seks (waarbij geslachtsdelen niet zichtbaar zijn). Bij PEGI 18 wijst dit pictogram op expliciete seksuele activiteit. Aan beelden van niet-seksueel naakt hangt géén leeftijdsadvies.

Drugs

De game toont of verwijst naar het gebruik van illegale drugs, alcohol of tabak. Games met dit inhoudspictogram krijgen altijd het leeftijdsadvies PEGI 16 of PEGI 18.

Discriminatie

Als dit pictogram voorkomt, bevat een spel etnische, religieuze, nationalistische of andere stereotypes die aanzetten tot haat. Dit soort inhoud krijgt altijd een PEGI 18-classificatie en is in veel gevallen strafbaar.

Grof taalgebruik

Een game met dit pictogram bevat grof taalgebruik. In tegenstelling tot Kijkwijzer, waarbij grof taalgebruik niet tot een bepaalde leeftijd leidt, zorgt het bij PEGI voor een PEGI 12, PEGI 16 of PEGI 18. 

PEGI 3

PEGI 3 games zijn geschikt voor alle leeftijden. Een héél milde vorm van geweld kan voorkomen. De game bevat geen geluiden of beelden die jonge kinderen bang kunnen maken. Er is geen grof taalgebruik te horen of te lezen.

PEGI 7

Games met beelden of geluiden die angstaanjagend kunnen zijn voor jongere kinderen, vallen in deze categorie. Een heel milde vorm van geweld (niet-realistisch geweld, zonder al te veel details) kan voorkomen in een game met een PEGI 7 advies.

PEGI 12

Games met iets explicieter geweld tegen fantasiepersonages, of met niet-realistisch geweld tegen menselijke personages, krijgen een PEGI 12 advies. Er kunnen wat scheldwoorden in zitten, of een beetje schunnige opmerkingen. Er komt geen seks in voor.

PEGI 16

Games krijgen een PEGI 16 advies als er geweld voorkomt dat er realistisch uitziet. Een personage reageert dan zoals iemand in het echt ook zou reageren op geweld. Ook kan er grof taalgebruik voorkomen, of seks, of het gebruik van alcohol, drugs en tabak.

PEGI 18

PEGI 18 wordt gebruikt wanneer het gaat om grof geweld, zinloos geweld, of geweld tegen weerloze personages (zoals kinderen of gijzelaars). De verheerlijking van illegaal drugsgebruik, gesimuleerd gokken, en expliciete seksuele activiteit leiden ook tot PEGI 18.

Gokken

De game bevat elementen die gokken aanmoedigen en aanleren. Het gaat hierbij om kansspelen die normaal gesproken voorkomen in casino's of speelzalen. Een aantal oudere spellen hebben dit pictogram in combinatie met een PEGI 12 of PEGI 16, maar sinds 2020 krijgen nieuwe spellen met dit soort inhoud altijd PEGI 18.

In-game aankopen

De game biedt spelers de mogelijkheid om digitale spullen of diensten te kopen met echt geld. Denk hierbij aan bonus levels of kleding voor je personage, maar ook aan virtuele munten of het uitschakelen van advertenties. 

Selecteer een taal