Klachtnummer: 050916.03

Beslissing van de Klachtencommissie van het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM)


Audiovisuele productie: aflevering 3 van de televisieserie ‘Parels en zwijnen’, hierna te noemen: de Serie, uitgezonden op 12 september 2005 om 21.30 uur, hierna te noemen: de Aflevering

 

1. De procedure
Klaagster heeft op 16 september 2005 een klacht ingediend over de Aflevering.

De voorzitter van de Klachtencommissie heeft de klacht conform artikel 6 lid 1 Klachtenreglement van het NICAM getoetst en bepaald dat de klacht in behandeling kan worden genomen.

Beklaagde heeft bij brief van 4 november 2005 verweer gevoerd.

De Klachtencommissie heeft de klacht behandeld in haar zitting van 16 november 2005.

Namens Beklaagde verschenen de heer mr. R. van den Broek en de heer B. van Dalen.
Klaagster heeft, na deugdelijke oproeping, geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid haar standpunt mondeling toe te lichten.

 

2. De bestreden audiovisuele productie
De Serie is geclassificeerd door middel van een steekproef en heeft de classificatie twaalf jaar en ouder (12) op basis van geweld (pictogram: vuistje) en angst (pictogram: spinnetje), met de toevoeging grof taal gebruik (pictogram: schreeuwend mannetje). De Aflevering maakte deel uit van de steekproef.

 

3. De klacht
De klacht richt zich op de inhoudscategorieën geweld en angst.

Klaagster voert aan dat in de Aflevering twee keer te zien was dat een man in zijn borst werd geschoten, waarbij het bloed eruit spatte. Klaagster acht dit niet geschikt voor kinderen van bijvoorbeeld 13 jaar. 

 

4. Het verweer
In het verweerschrift voert Beklaagde, hieronder verkort weergegeven, het volgende aan.

Beklaagde is van mening dat, op grond van het NICAM classificatie systeem, de getoonde beelden in de Aflevering voor de categorie geweld niet kunnen leiden tot een hogere classificatie dan 12. Voor de categorie angst leiden de beelden zelfs tot een lager classificatieresultaat dan 12.
Beklaagde concludeert dat het classificatiesysteem juist is toegepast, en meent derhalve dat Klaagster onterecht suggereert dat de Aflevering een hogere classificatie zou moeten hebben. Of de Aflevering geschikt is voor kinderen van bijvoorbeeld 13 jaar is voor Beklaagde niet te beantwoorden, immers dit betreft een subjectief oordeel.
Beklaagde verzoekt de Klachtencommissie de klacht ongegrond te verklaren, althans af te wijzen.

 

5. De mondelinge behandeling
Beklaagde geeft aan dat er een subjectief element in de klacht zit. Binnen Kijkwijzer wordt er niet gekeken naar geschiktheid, maar naar schadelijkheid.
Beklaagde geeft desgevraagd aan dat vraag 3.3.3. (Komen er ernstig gehavende lijken van mensen in de productie voor?) en vraag 3.1.5.(Fysiek geweld tegen kinderen) ‘1 keer of vaker’ ingevuld moeten worden, maar geeft daarbij aan dat dit voor de classificatie geen verschil maakt.
Beklaagde bevestigt dat de derde aflevering deel uit maakte van de steekproef die genomen is om de Serie te classificeren. Beklaagde geeft echter ook aan dat de volgorde waarop afleveringen worden aangeleverd door de producent, niet noodzakelijk dezelfde volgorde is waarop de afleveringen worden uitgezonden. Het is derhalve niet duidelijk of de Aflevering daadwerkelijk onderdeel uitmaakt van de steekproef.
Tijdens de zitting blijkt dat Beklaagde ter ondersteuning van haar verweer een testclassificatieformulier heeft ingevuld. De beantwoording van dit formulier wijkt af van het formulier dat in het bezit is van de Klachtencommissie.
Beklaagde zegt toe de Klachtencommissie schriftelijk te informeren over de precieze omvang en samenstelling van de steekproef.

 

6. Het oordeel van de Klachtencommissie
De Klachtencommissie acht Klaagster ontvankelijk in haar klacht.

 

De Klachtencommissie heeft het classificatieformulier 1.2 zelf toegepast op de Aflevering en behandelt hieronder de relevante vragen.

 

Binnen de inhoudscategorie geweld zijn alle vragen juist ingevuld. De Klachtencommissie is met Beklaagde van oordeel dat er sprake is van indringend geweld (vraag 2.4.1. , 2.4.2. en 2.4.3.), maar dat dit geweld geen ernstige verwondingen tot gevolg heeft (vraag 2.5.2.). De leeftijdsclassificatie blijft hiermee 12 voor geweld. Hoewel klager aangeeft dat er op een moment uitspattend bloed te zien is, is de Klachtencommissie van mening dat dit niet vergeleken kan worden met de voorbeelden van ernstige verwondingen die worden genoemd bij vraag 2.5.2. (‘The Passion of the Christ’ en ‘Saving Private Ryan’).

 

Binnen de inhoudscategorie angst heeft Beklaagde, met uitzondering van vraag 3.1.5. (Hoe vaak komt fysiek geweld tegen kinderen (m.u.v. kinderlijke vecht- en stoeipartijen) voor?), alle vragen juist ingevuld. Bij vraag 3.1.5. heeft Beklaagde ‘nooit’ ingevuld. De Klachtencommissie is van mening dat hier ‘1 keer of vaker’ ingevuld moet worden en doelt hierbij op de scène waarin een jongen in het gezicht wordt geslagen door een vrouw.

Positieve beantwoording van vraag 3.1.5. heeft geen invloed op de leeftijdsclassificatie van de Serie. Deze blijft voor angst op 12.

 

De overige inhoudscategorieën zijn niet van toepassing op de Aflevering.

 

De Klachtencommissie wijst Beklaagde op het Seriebeleid dat op 22 maart 2005 van kracht is geworden. Met het nieuwe Seriebeleid zijn de regels voor de steekproef aangepast. In dit nieuwe Seriebeleid is bepaald hoeveel afleveringen moeten worden meegenomen in de steekproef en hoe de gegevens van deze afleveringen moeten worden opgenomen in de database van het NICAM. Voor de Serie, die uit 8 afleveringen bestaat, betekent dit dat er drie afleveringen moeten worden geclassificeerd. In de database van het NICAM was ten tijde van de klacht echter maar één aflevering opgenomen in de database. De Klachtencommissie verzoekt Beklaagde dringend het Seriebeleid in acht te nemen.

 

De Klachtencommissie constateert dat Beklaagde geen schriftelijke toelichting over de omvang en samenstelling van de steekproef heeft overlegd, zoals zij tijdens de zitting wel had toegezegd. De Klachtencommissie gaat ervan uit dat Beklaagde dit alsnog binnen twee weken na dagtekening van de uitspraak zal doen. Nu de inhoud van dit nog te ontvangen stuk, gezien het bovenstaande, niet van directe invloed zal zijn op de uitkomst van de onderhavige procedure neemt de Klachtencommissie wel reeds nu de volgende beslissing.

 

7. De beslissing van de Klachtencommissie
Gelet op het hiervoor overwogene acht de Klachtencommissie de klacht ongegrond.

De classificatie van de Aflevering is terecht uitgekomen op 12 op basis van geweld en angst met de toevoeging grof taalgebruik.

 

Partijen hebben, voor zover zij in het ongelijk zijn gesteld, de mogelijkheid tegen deze uitspraak beroep aan te tekenen bij de Commissie van Beroep van het NICAM. Het beroepschrift dient binnen vier weken na dagtekening van de uitspraak van de Klachtencommissie schriftelijk bij de secretaris van de Commissie van Beroep te worden ingediend. Het adres luidt: NICAM, Commissie van Beroep, Postbus 322, 1200 AH Hilversum.


Hilversum, 14 december 2005

Alle leeftijden

Het leeftijdsadvies Alle leeftijden (AL) geeft aan dat een film, serie of televisieprogramma géén schadelijke beelden bevat.

Alle leeftijden

6 jaar

Het leeftijdsadvies 6 jaar is ontwikkeld om jonge kinderen te beschermen tegen enge en gewelddadige beelden. Juist jongere kinderen kunnen daar gevoelig voor zijn.

6 jaar

9 jaar

Pas vanaf hun 9e begrijpen kinderen beter of een film of serie echt is. Sommige beelden krijgen daarom het leeftijdsadvies 9 jaar. 

9 jaar

12 jaar

Tussen de 10 en 12 jaar gaan kinderen op een andere manier naar de wereld kijken. Toch zijn deze kinderen nog makkelijker te beïnvloeden dan pubers. 

12 jaar

14 jaar

Op deze leeftijd gebruiken kinderen film en televisie steeds vaker om ‘sociale’ lessen te leren, bijvoorbeeld over hoe je jezelf bent of hoe je het beste met anderen om kunt gaan. Daarom kan het kijken naar gevaarlijk gedrag op deze leeftijd problemen veroorzaken.

14 jaar

16 jaar

Hoewel pubers van rond de 16 beter het verschil tussen goed en slecht begrijpen, betekent dat niet dat zij alle films en series zonder problemen kunnen volgen.

16 jaar

18 jaar

Het leeftijdsadvies 18 jaar geeft aan welke films en programma’s echt alléén voor volwassenen zijn.

18 jaar

Geweld

Kinderen die geweld zien, kunnen daar agressief of bang van worden. Of ze kunnen gemakkelijk over geweld gaan denken: het stompt ze af. Er spelen wel een aantal dingen mee, die bepalen hoe groot de kans op deze schadelijke gevolgen is. Bijvoorbeeld: hoe écht het geweld is, of er bloed te zien is, of dat het geweld beloond wordt.

Geweld

Angst

Van enge beelden kunnen kinderen schrikken, bang en onrustig worden of zelfs langdurige angsten zoals nachtmerries krijgen. Hoe heftig deze effecten zijn, verschilt per persoon en per leeftijd.

Angst

Seks

Kinderen en jongeren die middenin hun (seksuele) ontwikkeling zitten, kunnen nog niet toe zijn aan het zien van seks. Ook kunnen ze het soms niet goed plaatsen. Kijkwijzer houdt hier rekening mee. Hoe duidelijk seks in beeld komt, bepaalt het uiteindelijke leeftijdsadvies.

Seks

Grof taalgebruik

Grof taalgebruik gaat over grove woorden, schuttingtaal, schelden of vloeken. Kinderen kunnen hier een voorbeeld aan nemen en het nadoen of overnemen.

Grof taalgebruik

Discriminatie

Discriminatie is elke uitspraak of uitdrukking die bepaalde (groepen) mensen als ‘minder’ afschildert, bijvoorbeeld op basis van ras, religie, seksuele voorkeur, geslacht of nationaliteit. Als dit in een productie voorkomt en de discriminerende uitspraak of actie wordt niet direct afgekeurd of afgestraft, dan wordt het pictogram voor discriminatie getoond.

Discriminatie

Drugs

Als in een film of serie harddrugs worden gebruikt, of (veel) alcohol, softdrugs of tabak, dan krijgt het een Kijkwijzer symbool voor roken, alcohol en drugs. Jongeren kunnen het als iets normaals gaan zien, of zelfs als iets om uit te proberen.

Roken, alcohol en drugs

Geweld

De game bevat geweld. In spellen met PEGI 7 gaat het om niet-realistisch of niet-expliciet geweld. Games in de leeftijdscategorie PEGI 12 kunnen realistisch geweld bevatten tegen fantasiepersonages, en niet-realistisch geweld tegen menselijke personages. In games met een PEGI 16 of PEGI 18 zit steeds realistischer geweld, vaak met bloed.

Angst

Dit pictogram komt voor bij spellen met een PEGI 7-advies als ze beelden of geluiden bevatten die angstaanjagend kunnen zijn voor jongere kinderen. Als er wat heftigere horroreffecten voorkomen leidt dit tot een PEGI 12 of PEGI 16.

Seks

Als dit pictogram voorkomt bij een spel met een PEGI 12-advies, kunnen personages seksueel getinte opmerkingen maken of uitdagend poseren. Bij een PEGI 16 game kan er sprake zijn van erotisch naakt of seks (waarbij geslachtsdelen niet zichtbaar zijn). Bij PEGI 18 wijst dit pictogram op expliciete seksuele activiteit. Aan beelden van niet-seksueel naakt hangt géén leeftijdsadvies.

Drugs

De game toont of verwijst naar het gebruik van illegale drugs, alcohol of tabak. Games met dit inhoudspictogram krijgen altijd het leeftijdsadvies PEGI 16 of PEGI 18.

Discriminatie

Als dit pictogram voorkomt, bevat een spel etnische, religieuze, nationalistische of andere stereotypes die aanzetten tot haat. Dit soort inhoud krijgt altijd een PEGI 18-classificatie en is in veel gevallen strafbaar.

Grof taalgebruik

Een game met dit pictogram bevat grof taalgebruik. In tegenstelling tot Kijkwijzer, waarbij grof taalgebruik niet tot een bepaalde leeftijd leidt, zorgt het bij PEGI voor een PEGI 12, PEGI 16 of PEGI 18. 

PEGI 3

PEGI 3 games zijn geschikt voor alle leeftijden. Een héél milde vorm van geweld kan voorkomen. De game bevat geen geluiden of beelden die jonge kinderen bang kunnen maken. Er is geen grof taalgebruik te horen of te lezen.

PEGI 7

Games met beelden of geluiden die angstaanjagend kunnen zijn voor jongere kinderen, vallen in deze categorie. Een heel milde vorm van geweld (niet-realistisch geweld, zonder al te veel details) kan voorkomen in een game met een PEGI 7 advies.

PEGI 12

Games met iets explicieter geweld tegen fantasiepersonages, of met niet-realistisch geweld tegen menselijke personages, krijgen een PEGI 12 advies. Er kunnen wat scheldwoorden in zitten, of een beetje schunnige opmerkingen. Er komt geen seks in voor.

PEGI 16

Games krijgen een PEGI 16 advies als er geweld voorkomt dat er realistisch uitziet. Een personage reageert dan zoals iemand in het echt ook zou reageren op geweld. Ook kan er grof taalgebruik voorkomen, of seks, of het gebruik van alcohol, drugs en tabak.

PEGI 18

PEGI 18 wordt gebruikt wanneer het gaat om grof geweld, zinloos geweld, of geweld tegen weerloze personages (zoals kinderen of gijzelaars). De verheerlijking van illegaal drugsgebruik, gesimuleerd gokken, en expliciete seksuele activiteit leiden ook tot PEGI 18.

Gokken

De game bevat elementen die gokken aanmoedigen en aanleren. Het gaat hierbij om kansspelen die normaal gesproken voorkomen in casino's of speelzalen. Een aantal oudere spellen hebben dit pictogram in combinatie met een PEGI 12 of PEGI 16, maar sinds 2020 krijgen nieuwe spellen met dit soort inhoud altijd PEGI 18.

In-game aankopen

De game biedt spelers de mogelijkheid om digitale spullen of diensten te kopen met echt geld. Denk hierbij aan bonus levels of kleding voor je personage, maar ook aan virtuele munten of het uitschakelen van advertenties. 

Selecteer een taal